RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwa
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. dabrowa bialostocka kosciol pw sw stanislawa biskupa i meczennika
Architektura i Zabytki Murowane

Dąbrowa Białostocka – Kościół pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika

Początki parafii katolickiej w Dąbrowie Białostockiej związane są z osobą Piotra Wiesiołowskiego, który 29 stycznia 1595 r. ufundował i uposażył parafię katolicką we wsi Małyszówka, w skład której wchodziła Dąbrowa. Dokument fundacyjny podpisał w marcu tego samego roku w Krakowie król Zygmunt III. Pierwszy drew-niany kościół został spalony na początku XVIII w. podczas wojny północnej. Kolejny

Kościół parafialny w Dąbrowie Białostockiej

wzniesiono w 1728 r. W 1852 r. zbudowano przy nim z cegły i kamienia dzwonnicę oraz nowe kamienne ogrodzenie, a także murowane i drewniane kaplice.

Obecny murowany kościół zaczęto budować w 1897 r. dzięki staraniom pro-boszcza ks. Józefa Fordona. Zawiązano komitet budowy świątyni, który organizował pracę i zbierał ofiary na prace budowlane. Kościół został konsekrowany przez bisku-pa Edwarda Roppa 4 września 1905 r., ale prace wykończeniowe trwały jeszcze do I wojny światowej. II wojnę światową kościół przetrwał bez większych uszkodzeń. W XX w. przeprowadzono w świątyni szereg remontów (wymiana pokrycia dacho-wego, naprawa okien, malowanie wnętrza, położenie nowej posadzki).

Kościół usytuowany jest na wzgórzu w centrum Dąbrowy, otacza go kamienny mur z główną bramą na osi wejścia do świątyni. W północno-zachodnim narożniku ogrodzenia wznosi się kamienno-ceglana dzwonnica z 1852 r., a na wschód od niej, w miejscu ołtarza starego kościoła, wystawiono w 1905 r. neogotycką kapliczkę.

Kościół dąbrowski zaprojektował grodzieński architekt Wacław Chrościcki. Jest to monumentalna świątynia łącząca w sobie cechy neogotyku i neoromani-zmu, charakterystyczne dla tzw. stylu wiślano-bałtyckiego. Typowo neogotyckie są halowa bryła, elewacje licowane żółtą cegłą oraz zastosowanie systemu filarowo-

-skarpowego w celu wzmocnienia murów obwodowych. Wśród detalu zdobiące-go elewacje można dostrzec zarówno motywy gotyckie -- ostre łuki zastosowane

Wnętrze świątyni, widok na prezbiterium

w oknach, maswerki, rozetę, jak i romańskie -- zamknięte półkoliście blendy, portal, fryzy arkadkowe.

Kościół jest budowlą dwuwieżową, halową, z transeptem i niższym od korpusu pięciobocznym prezbiterium ujętym dwoma niskimi aneksami -- zakrystią i bocz-ną kruchtą. Zwieńczone fryzem arkadkowym i gzymsem kostkowym elewacje podzielone zostały na osie schodkowymi szkarpami, między którymi znajdują się duże okna zamknięte ostrołukowo i wypełnione maswerkiem. Fasadę ujmują dwie czworoboczne wieże zwieńczone ostrosłupowymi hełmami. W przyziemiu fasady znajduje się neoromański, uskokowy portal, zamknięty półkolistym łukiem i ujęty kolumnami o kostkowych głowicach. W jego tympanonie widnieje płaskorzeźba ukazująca scenę Wskrzeszenia Piotrowina, pochodzącą z hagiograficznej legendy o żywocie św. Stanisława ze Szczepankowa.

Trójnawowe wnętrze świątyni posiada krzyżowe sklepienia wsparte na czworo-bocznych filarach zdobionych pilastrami. Sklepienia i ściany pokrywa barwna po-lichromia z błękitnym niebem, ornamentami, symbolami liturgicznymi, postacia-mi czterech Ewangelistów w tondach i gołębicą Ducha Świętego w prezbiterium. Wnętrze kościoła otrzymało neogotyckie wyposażenie: ołtarz główny i pięć ołtarzy bocznych oraz ambonę i prospekt organowy.

Powiązane artykuły

Architektura i Zabytki Murowane
Wszystkie artykuły

Trzcianne – Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Mońki – Dworzec kolejowy

14 marca 2026 | 3 min. czytania

Więcej

Mońki – Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone