RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwa
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. dolistowo stare zespol kosciola pw sw wawrzynca
Architektura i Zabytki Murowane

Dolistowo Stare – Zespół kościoła pw. św. Wawrzyńca

Pierwszy kościół stał w Dolistowie Starym zapewne już w drugiej połowie XV w. Była to świątynia drewniana nosząca wezwanie św. Wawrzyńca, a jej istnienie w tym miejscu potwierdzają dokumenty pochodzące z początku XVI w. W pierwszej połowie XVII w. Krzysztof Wiesiołowski, marszałek Wielkiego Księstwa Litewskiego i dzier-żawca Dolistowa, ufundował budowę kościoła murowanego. Fundacja ta nie została zrealizowana, a po śmierci Wiesiołowskiego wdowa po nim, Aleksandra z Sobieskich, ukończyła jedynie fundamenty i kryptę, która służyła pochówkom. Rolę świątyni pa-rafialnej pełnił w tym okresie kościół drewniany. Dalsze prace przy budowie świątyni fundowała Izabela z Poniatowskich Branicka, wdowa po Janie Klemensie, właścicielu dóbr Białystok i dzierżawcy Dolistowa. Projekt świątyni wykonał nadworny architekt Izabeli Branickiej Jan Zschernig w 1789 r. Zaprojektował on jednonawowy kościół zakończony półkolistą absydą. Kształt ten został wymuszony istniejącymi już funda-mentami, które odkopano i wzmocniono. Dominującą cechą surowej, pozbawionej detalu bryły kościoła jest parawanowa fasada, nieco szersza od korpusu. Została ona zwieńczona schodkową attyką przesłaniającą dach oraz ozdobnie opracowana bonio-waniem i pilastrami dźwigającymi belkowanie. Kościół ukończono i konsekrowano w 1791 r.

Kościół parafialny w Dolistowie Starym

Wnętrze świątyni

Obraz Matki Bożej Pocieszenia z XVIII w.

W wyposażeniu świątyni znajduje się pochodzący z połowy XVIII w. i prze-niesiony ze starego kościoła drewnia-ny ołtarz z krucyfiksem umieszczonym w polu głównym. Wokół krucyfiksu roz-lokowane są wota przedstawiające m.in.: słońce i księżyc, serce, nogę, dłoń oraz gołębicę Ducha Świętego. W znajdu-jących się w ścianach bocznych niszach zostały umieszczone dwa ołtarze boczne w formie kolumnowych arkad. W lewym ołtarzu widnieje obraz św. Wawrzyńca Męczennika, a w prawym Matki Bo-żej Różańcowej pochodzący z połowy XVIII w. i zakryty metalową koszulką. Ze starego kościoła pochodzi również barokowa chrzcielnica ozdobiona mo-tywem liści akantu. Drewniany, kase-tonowy strop świątyni pokryty został

polichromią autorstwa Józefa Łotowskiego, wykonaną na przełomie lat 70. i 80. XX w.

Obok kościoła wznosi się wymurowana z kamieni polnych dwukondygnacyjna dzwonnica, pochodząca z 1841 r. Szczyty dzwonnicy, obramienia otworów głoso-wych i blend oraz jej naroża zostały otynkowane.

Powiązane artykuły

Architektura i Zabytki Murowane
Wszystkie artykuły

Trzcianne – Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Mońki – Dworzec kolejowy

14 marca 2026 | 3 min. czytania

Więcej

Mońki – Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone