Cmentarz żydowski w Goniądzu jest wzmiankowany po raz pierwszy w 1782 r. W inwentarzu kościelnym wspominano wówczas, że starozakonni mają mogiłki wyznaczone sobie od miasta. Cmentarz oznaczony jest na mapie Steina z lat 1795–1800, widnieje też na późniejszych mapach niemieckich i rosyjskich. W rejestrze pomiarowym z 1947 r. wskazano działkę o powierzchni 1,2 ha jako cmentarz należący do Gminy Wyznania Mojżeszowego w Goniądzu.
Kirkut położony jest ok. 1,5 km od centrum Goniądza, na południowy zachód przy drodze do Downar, ok. 400 m od cmentarza rzymskokatolickiego. We wspomnieniach żydowskich mieszkańców miasta miał kamienny mur. W narożniku północno-zachodnim znajdują się liczne rozrzucone kamienie stanowiące prawdopodobnie pozostałość wspomnianego ogrodzenia. Obecnie nieogrodzony teren cmentarza porasta las, liczne krzewy, wysokie trawy. W północno-wschodnim narożniku znajduje się około 10 nagrobków najlepiej zachowanych, mających formę betonowych tumb, do których dostawione są stele w osłaniających je kapturach. Inne nagrobki to przeważnie granitowe głazy z oszlifowanym licem pokrytym inskrypcją – jest ich ok. 50. Wśród traw można znaleźć fragmenty pojedynczych nagrobków z kamieni granitowych oraz fragmenty betonowych tumb będących pozostałościami po nagrobkach w typie sarkofagu z dostawioną macewą. Na jednej z macew widnieje symbol judaizmu – gwiazda Dawida.
Cmentarz został zniszczony w czasie II wojny światowej. Tablica na kamieniu pamiątkowym na Nowym Rynku w Goniądzu informuje, że w czerwcu 1941 r. wkraczające wojska niemieckie zamordowały 116 mieszkańców Goniądza, głównie Żydów. W egzekucji brały udział jednostki Wehrmachtu, żandarmerii i niemieckiej policji. Część zwłok pochowano na cmentarzu żydowskim, część zakopano w polu – ekshumowano je po miesiącu i pogrzebano na terenie kirkutu.
Galeria
