RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwa
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. janow kosciol pw sw jerzego
Architektura i Zabytki Murowane

Janów – Kościół pw. św. Jerzego

Pierwszą świątynią w Janowie była kaplica ufundowana w 1715 r. przez stolnika litewskiego Jerzego Stanisława Sapiehę i wystawiona na rynku przez jego żonę Teo-dorę z Sołtanów w 1725 r. Początkowo miała status filii parafii korycińskiej, ale już w 1744 r. powołano parafię w Janowie. Starania o budowę nowego kościoła podjęli parafianie i proboszcz ks. Ryszard Knobelsdorf. W 1898 r. uzyskano pozwolenie

Kościół parafialny w Janowie

Wnętrze świątyni z ołtarzem głównym

na budowę, która rozpoczęła się rok później, i już w 1905 r. bp wileński Edward Ropp dokonał konsekracji nowej świątyni. W kolejnych latach kontynuowano prace wykończeniowe i wyposażanie wnętrza. Projektantem kościoła janowskiego był inż. Wacław Chrościcki, który w tym samym mniej więcej czasie projektował kościół w Dąbrowie Białostockiej. Obie dwuwieżowe świątynie, o zwartych, masywnych bry-łach, otrzymały podobny detal architektoniczny, półkolisty wykrój otworów okiennych i uskokowe portale. Podczas I wojny światowej kościół został poważnie uszkodzony, zaś następną wojnę przetrwał w całości, choć wycofujące się wojska niemieckie za-mierzały wysadzić wieże.

Monumentalny, w typie „wiejskiej katedry" kościół zbudowany został na rzu-cie krzyża łacińskiego, z prezbiterium zamkniętym pięciobocznie i zakrystiami po jego bokach. Od strony południowej znajdują się trzy kruchty. Kościół wzniesio-ny z żółtej cegły, halowy, trójnawowy, z szerokim transeptem i węższym prezbite-rium. Trójosiową fasadę z neoromańskim portalem, dużą rozetą i wysokim szczytem dekorowanym fryzem arkadkowym flankują dwie masywne, czworoboczne wieże, wyżej przechodzące w ośmioboczne, nakryte ostrosłupowymi dachami otoczonymi u podstawy trójkątnymi szczycikami. Półkoliście zamknięty portal zdobi tympanon z płaskorzeźbą ukazującą św. Jerzego w zbroi rycerskiej, odbierającego od Jezusa Chrystusa koronę zwycięstwa. Elewacje ozdobione zostały fryzami arkadkowymi, ciągami blend zamkniętych półkoliście, płycinami zwieńczonymi arkadkami oraz dekoracyjnie opracowanymi ceglanymi gzymsami. Nawy i ściany szczytowe tran-septu przepruto wielkimi, półkoliście zamkniętymi, dwu- i trójdzielnymi maswer-kowymi oknami.

Halowe wnętrze świątyni podzielone zostało na nawy arkadami wspartymi na filarach. Nawy i transept przykrywa sklepienie krzyżowe, zaś prezbiterium -- pro-mieniście zbiegające się wysklepki. Prezbiterium i nieco niższe absydy boczne otwie-rają się na nawy półkoliście zamkniętymi arkadami. Chór muzyczny, usytuowany nad kruchtą, został lekko wysunięty na nawę i osłonięty pełną plastyczną, arkadkową balustradą. Ściana pomiędzy nawą a kruchtą przepruta została szerokim otworem zamkniętym łukiem koszowym i wypełniona ażurową metalową kratą z dwuskrzy-dłowymi drzwiami. W 1967 r. z inicjatywy ks. Jana Lewkowicza wnętrze świątyni otrzymało nowy wystój wykonany techniką sgraffito.

Wyposażenie janowskiego kościoła powstało w 1909 r. W ołtarzu głównym za-wieszony jest słynący łaskami obraz Matki Bożej pochodzący z kaplicy ufundowa-nej przez Jerzego Stanisława Sapiehę w pierwszej ćwierci XVIII w., zwany także obrazem polowym Sapiehów. W ołtarzach bocznych znajdują się obrazy św. Anto-niego z Padwy i św. Jerzego.

Powiązane artykuły

Architektura i Zabytki Murowane
Wszystkie artykuły

Trzcianne – Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Mońki – Dworzec kolejowy

14 marca 2026 | 3 min. czytania

Więcej

Mońki – Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone