RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwa
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. monki dworzec kolejowy
Architektura i Zabytki Murowane

Mońki – Dworzec kolejowy

Stacja kolejowa w Mońkach powstała przy okazji budowy szlaku kolejowego Brześć--Grajewo w 1873 r. W momencie uruchomienia była zaliczona do IV klasy, z torami stacyjnymi o długości 684 i 996 m, rampą o długości 30 m oraz pompą wod-ną. Stacja posiadała przywilej handlu zbożem z zagranicą i ulgi w opłatach w han-dlu zewnętrznym. Przewozy aktywizowane wynikały z konieczności zaspokojenia potrzeb garnizonu wojsk carskich (62 Suzdalskiego Pułku Piechoty) stacjonującego w pobliskich Hornostajach. Połączenie ze stacją zapewniała kolejka wąskotorowa. Do dzisiaj przy rampie znajduje się budynek magazynowy zbudowany zapewne w końcu XIX w., pochodzący jeszcze z czasów budowy monieckiej stacji. Dworzec kolejowy zbudowano w latach 30. XX w. pod nadzorem warszawskiego architekta Stefana Szyllera, projektanta monieckiego kościoła parafialnego. W okresie mię-dzywojennym trwały odbudowy dworców po zniszczeniach I wojny światowej i bu-dowa nowych, często w nowej formie architektonicznej, odróżniającej się znacznie od budynków z czasów zaborów. Otrzymywały one cechy architektury narodowej i często przybierały formę polskiego dworu. Budynek dworca w Mońkach został uszkodzony podczas II wojny światowej i odbudowany w 1948 r. Zamknięto go w 2010 r., a obecnie jest częściowo użytkowany.

Dworzec został wzniesiony z cegły na rzucie prostokąta, z pseudoryzalitami

w dłuższych elewacjach. Jednokondygnacyjny, przysadzisty budynek nakryty jest

Dworzec kolejowy w Mońkach

wysokim, czterospadowym dachem mansardowym z facjatami w połaciach. Dachy facjat w elewacji frontowej i tylnej przykryto ozdobnie opracowanymi szczytami. Tynkowane elewacje budynku zdobią płyciny, w których znajdują się okna. Fasada dworca została zaakcentowana reprezentacyjnym, dwukondygnacyjnym ryzalitem mieszczącym główne wejście do budynku. Trzy osie ryzalitu wyznaczają pilastry dźwigające gzyms w formie łuku wklęsło-wypukłego, umieszczony nad drzwiami. Zarówno otwór wejściowy, jak i otwory okienne zamknięte są półkoliście. Zwieńcze-nie ryzalitu tworzy neorenesansowy szczyt o wklęsło-wypukłych krawędziach.

Powiązane artykuły

Architektura i Zabytki Murowane
Wszystkie artykuły

Trzcianne – Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Mońki – Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Osowiec Twierdza – Dworzec kolejowy

14 marca 2026 | 2 min. czytania

Więcej

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone