Cmentarz został założony na początku XIX w. na planie nieregularnego czworoboku. W wizytacji z 1804 r. czytamy: "cmentarz podług zalecenia rządowego wyniesiony, kamieniami oparkaniony i już na nim się ludzie chowają." Położony jest w północno-wschodniej części miasta, w odległości 300 m od kościoła, ma powierzchnię 4 ha. Był co najmniej dwukrotnie powiększany, m.in. w 1955 r. dzięki staraniom ks. Z. Siwickiego. Jest ogrodzony murem z drugiej połowy XX w. z dwiema bramami: pierwszą z 1911 r. wybudowaną staraniem ks. Hilarego Daniłowicza (upamiętnia to napis na bramie KS H.D. 1911), a drugą – z drugiej połowy XX w. Na cmentarzu przeważają nagrobki wolnostojące, krzyże osadzone w kamieniu, krzyże sztabińskie oraz cenotafy rodzinne. Najstarszy odnaleziony nagrobek pochodzi z 1852 r. i należy do Pauliny Eynarowiczowej. Usytuowany jest nieopodal kaplicy. Ma formę oktagonalnego, żeliwnego obelisku zwieńczonego profilowanymi płycinami i tablicą inskrypcyjną zakończoną ostrym łukiem z maswerkami oraz napisem: TU ZŁOŻONE SĄ/ ZWŁOKI/ SPOCZYWAJĄCEJ/ W BOGU/ P[…]OL[…]Y/ Z GRĄBCZEWSKICH/ CZA[…]/ Z PIERWSZEGO/ MAŁŻEŃSTWA/ EYNAROWICZOWEJ/ PRZENIOSŁA SIĘ/ DO WIECZNOŚCI/ D. 8 PAŹDZIERNIKA/ 1852 ROKU/ ŻYŁA LAT 68; na bocznej ściance: PROSI/ O WESTCHNIENIE/ DO BOGA, NIECH ODPOCZYWA/ W POKOJU (inne przykłady tego rzadkiego typu nagrobka znajdują się w Korycinie, choć w stanie zdekompletowanym, oraz poza obszarem doliny Biebrzy Grodnie – nagrobek Tekli Parczewskiej z 1846 r.). Do innych wartych uwagi nagrobków należy zaliczyć: granitowy nagrobek zwieńczony żelaznym krzyżem Józefa Dziełaka (zm. 1862; nieczytelna inskrypcja), nagrobek w formie granitowej płyty Antoniny ze Strzemeskich Bańkowskiej z 1871 r., zdekompletowany żeliwny krzyż ks. Józefa Gałeckiego (zm. 20.11.1875), zdekompletowany żeliwny nagrobek Aleksandra i Emilii Tomaszeskich [pis. oryg.] z 1880 r., żeliwny nagrobek Mikołaja Szymańskiego z 1880 r. oraz żeliwny, sztabiński nagrobek rodziny Kuców z 1883 r.
Głównym akcentem cmentarza jest kaplica grobowa rodziny Eynarowiczow zbudowana w 1903 r. przez Kazimierza Eynarowicza, neoklasycystyczna, na rzucie prostokąta. Została wymurowana z cegły i przekryta dachem dwuspadowym. Elewację frontową dzielą na trzy części cztery pilastry, pośrodku zostały umieszczone drzwi. Elewacje boczne również podzielono pilastrami, na osi środkowej znajdują się wielokwaterkowe okna. W tympanonie zwieńczonym schodkową attyką widnieje okrągła blenda z herbem szlacheckim, a pod nią metalowa tabliczka z inskrypcją: KAPLICA GROBOWA/ RODZINY EYNAROWICZÓW/ ZBUDOWANA PRZEZ/ KAZIMIERZA EYNAROWICZA/ W R. 1903/ WIECZNY SPOCZYNEK RACZ DAĆ PANIE/ DUSZOM WSZYSTKICH TU SPOCZYWAJĄCYCH. Poniżej znajduje się kolejna tabliczka o treści: Ś.P./ WINCENTY/ EYNAROWICZ/ OBYWATEL ZIEMSKI GUB. GRODZIEŃSKIEJ/ UR. 91 STYCZNIA 1809 R./ ZM. W GRODNIE/ 30 GRUDNIA 1856 R. Z prawej strony znajdują się dwie kolejne tablice: Ś.P./ TADEUSZ EYNAROWICZ/ OBYWATEL ZIEMSKI GUB. GRODZIEŃSKIEJ/ ŻYŁ LAT 54/ ZM. POD LUBLINEM/ 13/26 CZERWCA 1902 R. oraz poniżej: Ś.P./ KAZIMIERZ/ EYNAROWICZ/ OBYWATEL ZIEMSKI GUB. GRODZIEŃSKIEJ/ ŻYŁ LAT 62/ ZM. W KUDRAWCE/ D. 21/8 CZERWCA 1908 R. Natomiast tablica po lewej stronie głosi: Ś.P./ TEODORA Z BOREWICZÓW/ EYNAROWICZOWA/ ŻYŁA LAT 45/ ZM. W KUDRAWCE/ 28 MAJA 1861 R. Kaplica grobowa została zdewastowana przez czerwonoarmistów, w latach 80. XX w. odrestaurowana wysiłkiem nowodworskich parafian. Ostatni remont przeprowadzono w latach 2020–2021 staraniem ks. Jana Trochima i mieszkańców Nowego Dworu.
Ponadto na cmentarzu zachowało się ponad 200 zabytkowych nagrobków prezentujących wszystkie nurty ludowej sztuki sepulkralnej.
Galeria
