RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwaSpacer wirtualnyBaza instytucji
Nr. 8-Resize.jpg
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. romaszkowka mlyn wodny
Architektura i Zabytki Murowane

Romaszkówka - młyn wodny

Lokalizacja

Romaszkówka - młyn wodny53.47124, 23.14975

Wieś Romaszkówka powstała w wieku XVII. W 1672 roku Kazimierz Turski, stolnik wiski, dokonał cesji „pewnych włók nazwanych Sołtanka i Romaszkówka, włók przy tym połtory, in personam, urodzonemu Gabryielu Korzeniewskiemu”. Gabriel Kurzeniecki vel Korzeniewski był szwagrem Kazimierza Turskiego. Przekazał mu jednocześnie znajdujący się tam młyn o dwóch kamieniach wraz z foluszem na stawie. Przywilej ten został potwierdzony w roku 1697. Tenże Kurzeniecki wszedł także w posiadanie dóbr Rafałówka.

W 1712 roku ziemie w Romaszkówce były w posiadaniu różnych właścicieli. I tak czytamy, że w tymże roku „jmp. Kurzeniecki, cześnik podlaski posiadał grunta na prawie dożywotnim w Romaszkówce, Sołtance i Rafałówce”. Była też opisana wieś królewska Romaszkówka posiadająca 3½ włóki, z których osiadła była tylko jedna, „resztę ziemi zarabiali postronni”. Oprócz tego w skład wsi wchodziły różne morgi „naddawkowe”, posiadłości Puzanowskich, ziemie należące do szlachcica Hłasko i niejakiego Matuszewicza. Jakaś część gruntów użytkowana była przez „Zagroblan”, wymieniano też ziemie Laskowszczyzna i Borowskie.

Kiedy powstała osada młyńska w Romaszkówce trudno dokładnie dociec.  W 1784 roku pleban koryciński zapisał: „W Romaszkówce młyn jeden, w Milewszczyźnie młyn i tartak, w Mielnikach młyn jeden. (…) Te wszystkie młyny w dobrach ekonomii grodzieńskiej”.

Znamy opis młyna z 1786 roku, który był drewniany, kryty gontami, bogato wyposażony w różnorodne urządzenia. Mapy historyczne z 1795, 1808, 1866, 1894, 1914 i 1930 roku potwierdzają ciągłe istnienie osady młyńskiej w Romaszkówce. W tym czasie budynki były zapewne remontowane, przebudowywane albo budowane od podstaw.

Według relacji ówczesnego właściciela młyna Ryszarda Kowalewskiego zapisanej w 1992 roku, obecny murowany obiekt został wzniesiony przez jego teścia Andrzeja Ryterskiego w końcu XIX wieku. Na początku XX wieku pobudowano część mieszkalną.

W 1921 roku odnotowano, że w osiedlu młyńskim Romaszkówka znajdował się jeden dom mieszkalny zamieszkały przez 10 osób.

Walerian Bujnowski zaliczył w latach 30. XX wieku młyn w Romaszkówce do „największych i najlepiej urządzonych”.  Księga adresowa z 1930 roku odnotowała na terenie gminy Korycin dwa młyny wodne: jeden w Milewszczyźnie, a drugi rzekomo w Bombli należący do W. Ryterskiego. Zaszła tu zapewne pomyłka, bowiem młyna wodnego w Bombli na mapach historycznych nie oznaczono. Młyn po przebudowach, już nie jako wodny ale elektryczny, działa do dzisiaj.

Galeria

Nr. 8-Resize.jpg
1 / 1

Powiązane artykuły

Architektura i Zabytki Murowane
Wszystkie artykuły
kościół w Laskowcu 2.jpg

Laskowiec - Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa

13 kwietnia 2026 | 1 min. czytania

Więcej
Placeholder

Sosnowo - Śluza

27 kwietnia 2026 | 1 min. czytania

Więcej
sluza_debowo.jpg

Dębowo - Śluza

13 kwietnia 2026 | 1 min. czytania

Więcej
0

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

  • Region

  • Gminy
  • Wydarzenia
  • Artykuły
  • Szlaki tematyczne

  • Szlak Dziedzictwa Archeologicznego
  • Szlak Zabytków Architektury
  • Szlak Budownictwa Drewnianego
  • Szlak Historycznych Cmentarzy
  • Szlak Dziedzictwa Niematerialnego
  • Szlaki Militarne
  • Regulamin
  • Deklaracja dostępności

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone