Początki sanktuarium różanostockiego sięgają trzeciej ćwierci XVII w., kiedy to Szczęsny i Eufrozyna Tyszkiewiczowie ufundowali w tym miejscu klasztor dominikański. Sprowadzeni z Sejn zakonnicy mieli otoczyć opieką cudowny obraz Matki Bożej znajdujący się we dworze Tyszkiewiczów oraz krzewić jego kult. Kościół i klasztor wzniesiono z drewna obok folwarku fundatorów jeszcze w 1661 r. Sanktuarium dzięki działalności misyjnej dominikanów dość szybko stało się znane i odwiedzane było przez licznych pątników z Korony, Litwy i Rusi. Sława cudownego obrazu przyczyniła się również do licznych zapisów i nadań możnych rodów magnackich, dzięki którym dominikanie zaczęli budować w 1759 r. murowany kościół, a w 1794 r. klasztor. W 1847 r. na skutek kasaty klasztorów katolickich w zaborze rosyjskim sanktuarium różanostockie przeszło pod zarząd księży diecezjalnych. W 1866 r., w ramach represji po upadku Powstania Styczniowego, władze carskie zamknęły kościół w odwecie za patriotyczną pielgrzymkę okolicznej ludności i oddały cały zespół klasztorny duchowieństwu prawosławnemu. W 1901 r. do Różanegostoku sprowadzono z Grodna mniszki prawosławne z klasztoru Narodzenia NMP, które utworzyły przy klasztorze szkołę dla dziewcząt. Podczas bieżeństwa w 1915 r. mniszki opuściły klasztor i, uciekając w głąb Rosji, wywiozły cudowny obraz Matki Bożej. Został on odnaleziony w latach 90. XX w., na terenie jednego z klasztorów na Białorusi. Po uzyskaniu niepodległości sanktuarium przekazano salezjanom, którzy prowadzą tu pracę wychowawczą wśród młodzieży.
Kościół pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny zbudowany został w latach 1759-1785 jako sanktuarium Matki Bożej Różanostockiej z inicjatywy przeora konwentu o. Remigiusza Zahorowskiego i architekta dominikańskiego o. Ludwika Hryncewicza. Przy jego budowie wzorowano się na jezuickim kościele z Grodna - dwuwieżowej, trójnawowej bazylice z transeptem i kopułą w przecięciu naw, wzniesionej w drugiej połowie XVII w. Jednak po 25 latach budowy - zapewne ze względu na brak funduszy na prace budowlane - świątynię ukończono bez kopuły i barokowe-go zwieńczenia wież.
Kościół zbudowano z cegły w układzie bazylikowym. Trójnawowy, z transeptem i prezbiterium zakończonym absydą, ujętym po bokach zakrystiami. Fasadę świątyni flankują dwie wieże różniące się wysokością, ze szczytem pomiędzy nimi. Elewacje rozczłonkowane zostały pilastrami o głowicach toskańskich, a prostokątne otwory okienne zamknięte są półkoliście i odcinkowo.
W latach 80. XVIII w. kościół różanostocki wyposażony został w zespół trzynastu barokowych ołtarzy i ambonę. Obrazy ołtarzowe wyszły spod pędzla Antoniego Gruszeckiego, mnicha bazyliańskiego z Poczajowa, działającego w drugiej połowie XVIII w. na terenie Grodzieńszczyzny. W 1866 r. świątynię oddano duchowieństwu prawosławnemu i przekształcono na cerkiew z nowym ikonostasem oraz malowidłami na ścianach. Oryginalne wyposażenie kościoła w znacznej części uległo zniszczeniu, część sprzętów oddano sąsiednim parafiom. W 1919 r. kościół różanostocki wraz z za-budowaniami klasztornymi przejęli księża salezjanie. W 1929 r. wnętrze świątyni odnowiono, a w ołtarzu bocznym w lewej nawie umieszczono kopię cudownego obraz Matki Bożej autorstwa Jana Sawczyka. W 1988 r. kościół otrzymał tytuł bazyliki mniejszej.
Galeria
