RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwa
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. suchowola kosciol pw sw apostolow piotra i pawla
Architektura i Zabytki Murowane

Suchowola – Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

Pierwsza świątynia w Suchowoli została wzniesiona w 1791 r. Był to drewniany kościół zbudowany na rzucie krzyża łacińskiego z jedną wieżą w fasadzie, pełniący funkcję filii parafii w Chodorówce. W 1798 r., gdy kościół chodorowski popadł w ruinę, rząd pruski nakazał przenieść wszystkie nabożeństwa do Suchowoli. Po-nieważ drewniana świątynia z czasem okazała się za mała na potrzeby parafii, już w 1864 r. rozpoczęto starania o budowę nowej świątyni. W 1878 r. władze carskie wydały pozwolenie proboszczowi ks. Antoniemu Szumowskiemu i w następnym roku rozpoczęto budowę kościoła, którą ukończono w 1885 r. W roku 1886 bp wileński Edward Ropp dokonał jego konsekracji. Projektantem kościoła suchowolskiego był architekt grodzieński Jakub Fordon, a pracami kierował Romuald Samotyja-Len-czewski, późniejszy autor wielu eklektycznych świątyń w ówczesnym powiecie biało-stockim guberni grodzieńskiej. Podczas I wojny światowej kościół został uszkodzony i ograbiony z naczyń oraz dzwonów przez żołnierzy rosyjskich. Działania II wojny okazały się jeszcze tragiczniejsze dla budynku. W lipcu 1944 r. wojska niemieckie wysadziły fasadę świątyni, aby wieże nie służyły Rosjanom za punkt obserwacyjny.

Kościół parafialny w Suchowoli

Wnętrze świątyni

Zniszczeniu uległo również wyposażenie wnętrza. W 1947 r. zaczęto odbudowę ko-ścioła. Projekt nowej fasady, inspirowanej architekturą barokową, wykonał architekt warszawski Andrzej Boni.

Kościół zbudowano na rzucie wydłużonego prostokąta, z niższą, półkolistą absydą zamykającą prezbiterium od wschodu i fasadą ujętą dwiema wieżami od zachodu. Wnętrze podzielone jest na nawy przy pomocy dwóch rzędów filarów. Nawę środ-kową przykrywa żelbetonowa kolebka, zaś nawy boczne płaskie stropy. Neobarokowe wyposażenie wnętrza świątyni pochodzi z końca XIX w. W ołtarzu głównym znaj-duje się XIX-wieczny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem oraz rzeźby św. Grzegorza Wielkiego i św. Augustyna przeniesione z ołtarza wcześniejszego kościoła. Cenna jest również XVIII-wieczna ambona pochodząca z kościoła w Karpowiczach, któ-rym opiekowali się krasnoborscy dominikanie, na co wskazują ich atrybuty zdobiące jej kosz.

Suchowolska bożnica, tzw. Nowa, jest jedną z nielicznych, zachowanych synagog w dolinie Biebrzy. Usytuowana jest w północno-wschodnim narożniku Placu Ko-ściuszki, przy ul. Augustowskiej. Dawniej w pobliżu rynku i przy nim skupionych było najwięcej domów żydowskich. Synagoga zbudowana została na terenie tzw.

Bożnica

w Suchowoli

żółtego wzgórza około połowy XIX w. przez gminę żydowską. Zwana była Świę-ty Ha Kodesz Beth Midrasz*,* czyli oprócz funkcji domu modlitwy pełniła również rolę szkoły talmudycznej. Po II wojnie światowej budynek został nieznacznie prze-budowany, pozbawiony skromnych detali na elewacji i przystosowany na potrzeby szkoły (obecnie liceum). W 1947 r. nauczyciele z liceum urządzili w tym budynku Salę Teatralną, a później, do 2001 r., mieściła się tu sala gimnastyczna. Budynek po generalnym remoncie jest obecnie siedzibą Powiatowego Zakładu Aktywności Zawodowej w Suchowoli.

Powiązane artykuły

Architektura i Zabytki Murowane
Wszystkie artykuły

Trzcianne – Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Mońki – Dworzec kolejowy

14 marca 2026 | 3 min. czytania

Więcej

Mońki – Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone