RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwa
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. trzcianne kosciol pw sw apostolow piotra i pawla
Architektura i Zabytki Murowane

Trzcianne – Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

Najstarsza wzmianka o parafii pochodzi z dokumentu fundacyjnego z 1496 r. wysta-wionego przez Aleksandra Jagiellończyka, wielkiego księcia litewskiego. Pierwsza świą-tynia przetrwała zapewne do 1613 r., kiedy to ówczesny pleban ks. Seweryn Jeżewski, wystawił nowy kościół, który spłonął od uderzenia pioruna w 1746 r. W następnym roku na jego miejscu wzniesiono nową świątynię, która miała dwie wieże i dwie kaplice

po obu stronach korpusu nawowego. Jej wyposażanie trwało jeszcze kilkanaście lat. Obecny murowany kościół wybudowano w 1846 r. staraniem ks. Wawrzyńca Walickiego i dzięki wsparciu Wojciecha Wilhelma Ołdakowskiego, marszałka szlachty obwodu bia-łostockiego oraz właściciela majątku Szorce Krynice. Świątynia została konsekrowana przez bpa wileńskiego Adama Stanisława Krasińskiego w 1860 r. W latach 1949--1950 kościół rozbudowano, dostawiając do prostokątnego w rzucie korpusu dwie kaplice nawiązujące formą do ramion transeptu. Do prezbiterium przylegają trzy zakrystie -- dwie do elewacji bocznych i jedna do elewacji tylnej, dobudowana w latach 40. XX w. Kościół wzniesiono z cegły na rzucie krzyża łacińskiego, z wieżą wtopioną w za-chodnią część korpusu nawowego. Środkowa część fasady została nieco wysunięta i poprzedzona gankiem w formie portyku. Jej druga kondygnacja, przepruta półko-listym oknem, ujęta jest wolutami i zwieńczona trójkątnym szczytem. Nad fasadą wznosi się masywna, jednokondygnacyjna wieża, której elewacje dzielą podwójne pi-

lastry dźwigające belkowanie.

Klasycystyczne wnętrze świątyni podzielone zostało toskańskimi kolumnami na trzy nawy, z których główna przykryta jest sklepieniem kolebkowym, boczne zaś płaskimi stropami. W ścianie prezbiterium, nad ołtarzem głównym, znajduje się pół-koliste okno z witrażem przedstawiającym gołębicę Ducha Świętego. Po obu stronach prezbiterium znajdują się dwukondygnacyjne zakrystia i skarbiec, których empory

Widok na kościół parafialny

i dzwonnicę w Trzciannem

Wnętrze świątyni z widokiem na ołtarz

otwarte są do prezbiterium prostokątnymi prześwitami. Wyposażenie kościoła wyko-nane zostało w latach 60. XX w. W głównym ołtarzu znajduje się obraz przedstawiają-cy Apostołów Piotra i Pawła przypisywany Janowi Glogerowi, właścicielowi majątku Jeżewo. W nawie bocznej znajduje się barokowo-ludowy obraz z wizerunkiem Matki Bożej Szkaplerznej z XVIII w., nawiązujący tematem do Bractwa Szkaplerznego za-łożonego w 1678 r. przez Helenę Bajkowską i kaplicy Bajkowskich istniejącej przy wcześniejszym, XVII-wiecznym kościele w Trzciannym. W ścianie kościoła wmuro-wane jest epitafium poświęcone fundatorowi kościoła Wojciechowi Ołdakowskiemu, zmarłemu w 1846 r.

Przed kościołem wznosi się trójkondygnacyjna, murowana z kamienia dzwonni-ca-brama z 1873 r. Kamienne elewacje rozczłonkowane są tynkowanymi narożami, gzymsami, obramieniami otworów okiennych oraz pilastrami w górnej kondygnacji. We wnętrzu dzwonnicy wisi późnogotycki dzwon z 1522 r.

Aneta Kułak

Powiązane artykuły

Architektura i Zabytki Murowane
Wszystkie artykuły

Mońki – Dworzec kolejowy

14 marca 2026 | 3 min. czytania

Więcej

Mońki – Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Osowiec Twierdza – Dworzec kolejowy

14 marca 2026 | 2 min. czytania

Więcej

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone