RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwaSpacer wirtualnyBaza instytucji
Nr. 9.jpg
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. wyludy golgota wschodu
Nekropolie i Miejsca Pamięci

Wyłudy - Golgota wschodu

Lokalizacja

Wyłudy - Golgota wschodu53.47654, 23.13640

Wieś Wyłudy powstała w XVII wieku, bowiem w tym czasie pojawia się w metrykach parafialnych oraz innych źródłach. W 1702 roku król wyraził zgodę „na ustąpienie [wsi] Wyłudy, na wyrobienie nowych gruntów, w puszczach WXL w leśnictwie sokólskim przez urodzonego Rozborskiego na osobę urodzonego Józefa Szpillowskiego, skarbnika rzeczyckiego”. Księga chrztów parafii korycińskiej odnotowała w 1707 roku 9 chrztów z tej miejscowości. W 1712 roku opisano wieś Wyłudy, w której naliczono „włók 4”. Oprócz tego wymieniano zagospodarowane przez mieszkańców Wyłud ziemie: Rykaczewszczyzna, Szembelowszczyzna, za Kumiałą, morgów 6 przy dawnym ograniczeniu, włók 2 Nowych za Głębokim, Dondziło Ptasznik posiadał 2 włóki. W 1789 roku Wyłudy należały do klucza kumialskiego i naliczono tu wówczas 26 dymów, w których mieszkało 110 osób. W 1853 roku było tu 21 domów, 81 mężczyzn i 90 kobiet, zaś w 1866 roku 23 domy. Tuż przed I wojną światową liczba domów wzrosła do 42. W 1921 roku naliczono tu 50 budynków z przeznaczeniem mieszkalnym, w których żyło 279 osób. W związku z faktem, że z nieodległych Wyłudek pochodził tak zasłużony człowiek jak zamordowany przez sowietów poseł i wójt koryciński Adolf Sawicki, jeden z mieszkańców (krewny Adolfa Sawickiego) postanowił wznieść na rodzinnej ziemi pomnik zwany „Golgotą Wschodu”, upamiętniający wszystkie ofiary zbrodniczego stalinowskiego systemu. Pomnik usytuowany na wzgórzu św. Izydora opodal wsi Wyłudy poświęcił w 2015 roku ks. bp Henryk Ciereszko. Jest to monumentalna budowla z kamieni zwieńczona statuą Chrystusa Zmartwychwstałego oraz ustawionymi po bokach rzeźbami Matki Bożej i aniołów. Oprócz kamienia poświęconego Sawickiemu znajdziemy tu głaz upamiętniający sławnego matematyka Józefa Marcinkiewicza pochodzącego w nieodległej wsi Cimoszka, gm. Janów.

Galeria

Nr. 9.jpg
1 / 1

Powiązane artykuły

Nekropolie i Miejsca Pamięci
Wszystkie artykuły
pomnik_niepodleglosci.jpg

Sztabin - Pomnik Niepodległości

13 kwietnia 2026 | 1 min. czytania

Więcej
Placeholder

Lipsk - Kopiec wolności

9 kwietnia 2026 | 1 min. czytania

Więcej
Placeholder

Lipsk - Dom Marianny Biernackiej

9 kwietnia 2026 | 1 min. czytania

Więcej
0

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

  • Region

  • Gminy
  • Wydarzenia
  • Artykuły
  • Szlaki tematyczne

  • Szlak Dziedzictwa Archeologicznego
  • Szlak Zabytków Architektury
  • Szlak Budownictwa Drewnianego
  • Szlak Historycznych Cmentarzy
  • Szlak Dziedzictwa Niematerialnego
  • Szlaki Militarne
  • Regulamin
  • Deklaracja dostępności

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone