Położony wśród nadbiebrzańskich łąk drewniany kościół giełczyński ufundował w 1777 r. Chryzanty Opacki, chorąży wiski, dworzanin i zarządca majątku Izabeli Branickiej, późniejszy poseł na sejm, targowiczanin, a następnie uczestnik insurekcji kościuszkowskiej. Fundacja ta była wotum za bójkę, którą Opacki stoczył w kościele w Wiźnie ze Stanisławem Rembielińskim. W 1797 r. kolacja nad kościołem przeszła - razem z rozległymi dobrami - na syna Stanisława Rembielińskiego, Rajmunda, który ożenił się z jedyną córką Opackiego - Agnieszką. Rajmund wsławił się nie tylko jako organizator Powstania Kościuszkowskiego i zwolennik Powstania Listopadowego oraz doskonały zarządca ogromnych dóbr ziemskich, ale i jako propagator przemysłu włókienniczego w okolicach Łodzi. Od połowy XIX w. kolatorem kościoła w Giełczynie był właściciel dworu w sąsiedniej Kępie Giełczyńskiej, hr. Ludwik de Fleury - przyjaciel Zygmunta Glogera, miłośnik archeologii i zbieracz starożytności. Na zaproszenie drugiej żony hrabiego Jadwigi w Kępie bawiła Maria Skłodowska (później Curie) wraz z siostrą Heleną, która pozostawiła opis wesołych wakacji spędzonych w 1884 r. nad Biebrzą.
Kościół w Giełczynie pierwotnie był filią parafii w Wiźnie leżącej w diecezji płockiej, a po traktacie w Tylży (1807) parafii w Trzciannem. Odrębna parafia powstała przy nim dopiero przed 1849 r. Świątynia była wielokrotnie remontowana, ale i wielokrotnie niszczona. W 1915 r. ograbili ją żołnierze rosyjscy, a w latach 1944-1945 została niemal rozebrana przez Niemców używających pozyskanego z niej drewna do wzmacniania pobliskich okopów. W latach powojennych kościół podniósł z ruiny proboszcz ks. Leon Piotrowski. W 1958 r. z parafii giełczyńskiej wydzieliła się pa-rafia w Laskowcu. Gruntowny remont kościół przeszedł w latach 1972-1975, kiedy zmieniono szalunek zewnętrzny i wewnętrzny oraz drewnianą podłogę, uporządkowano też cmentarz. Ostatnie prace remontowe przeprowadzone zostały w latach 2012--2013.
Kościół w Giełczynie położony jest na ogrodzonym kamiennym murem cmentarzu, otacza go wieniec starych drzew. Jest to świątynia na rzucie prostokąta o zamkniętym trójbocznie, niewyodrębnionym prezbiterium i frontowym ryzalicie mieszczącym kruchtę i chór muzyczny, nakrytym wspólnym dachem z korpusem. Do prezbiterium przylegają niewielkie aneksy przykryte dachami pulpitowymi, zawi-rające zakrystię i skarbiec, dobudowane w 1897 r. Kościół wieńczy okazała ażurowa sygnaturka, nadbudowana w 1876 r. Salowe wnętrze jest dość skromne, pozbawione zabytkowego wyposażenia.
Świątynia giełczyńska należy do grupy drewnianych kościołów barokowych wznoszonych przy granicy Mazowsza i Podlasia od lat 30. do 80. XVIII w., prawdopodobnie przez ten sam warsztat ciesielski. Budowle te łączy podobieństwo brył przekrytych wspólnym dachem z charakterystycznym ryzalitem w fasadzie. Kościoły tego typu zachowały się w Ciborach-Kołaczkach (1742, translokowany z Zawad w 1979 r.), Kalinówce Kościelnej (1768), Kramarzewie (1739, przeniesiony z Radziłowa w latach 80. XX w.). Kolejnym przykładem jest kaplica cmentarna w Sokołach, zbudowana w 1778 r. jako cerkiew unicka w Tykocinie i przeniesiona w 1833 r. na obecne miejsce.
Galeria
-700x460.jpg&w=1920&q=75)
