RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwa
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. kamienna nowa budynki kolejowe
Budownictwo Drewniane

Kamienna Nowa – Budynki kolejowe

Zabudowania kolejowe w Kamiennej Nowej powstały w efekcie przeprowadzenia w latach 1897--1899 nowej linii kolejowej Orany--Olita--Suwałki--Augustów--Grodno. Miała ona znaczenie przede wszystkim militarne, łącząc ośrodki, w których znajdo-wały się koszary wojskowe. Stacje, zarówno w większych miastach (Suwałki, Augu-stów), jak i mniejszych miejscowościach (Nowy Dwór, Dąbrowa Białostocka, Lipsk), były oddalone od zabudowań na tyle daleko, że linia ta ani przed I wojną światową, ani po niej nie zyskała specjalnego znaczenia gospodarczego. Po ustanowieniu nowych granic Polski w 1945 r. wschodnia część szlaku została odcięta, a tory od Kamiennej

Kolejowy budynek mieszkalny

Nowej do Łosośny pod Grodnem rozebrane -- pozostał po nich fragmentaryczny nasyp. Aż do lat 60. linia kolejowa z Suwałk i Augustowa urywała się na stacji w Kamiennej. W 1963 r. połączono ją z Sokółką przez Dąbrowę Białostocką, two-rząc magistralę Suwałki--Białystok. Wówczas stacja w Kamiennej Nowej odzyskała swoje znaczenie.

W trakcie budowy pierwszej linii kolejowej w Kamiennej wzniesiono nie tyl-ko dworzec, ale i kilka budynków mieszkalnych przeznaczonych dla pracowników kolei. Podobne obiekty powstawały wówczas zarówno w miastach (Suwałki), jak i mniejszych ośrodkach (Białowieża). Łączyła je jednakowa stylistyka oparta o wy-pracowany w drugiej połowie XIX w. nurt drewnianej architektury neorosyjskiej czerpiącej wzorce z budownictwa ludowego Imperium Rosyjskiego. Budynki cha-rakteryzowały dość przysadziste parterowe bryły, wystające okapy, oszklone ganki i werandy oraz duża ilość detalu elewacyjnego wycinanego w deskach przy pomocy laubzegi. Zdobienia były głównie skoncentrowane w partiach szczytów, okien i wę-głów. Do tego dodawano zwykle szalunek z fazowanych desek ułożonych w zróż-nicowany sposób.

W Kamiennej Nowej zachowały się cztery drewniane kolejowe budynki miesz-kalne z przełomu XIX i XX w. Trzy z nich wciąż są użytkowane, jeden zaś został zniszczony przez pożar i popada w coraz większą ruinę. Budynki te zostały wzniesio-ne na rzutach wydłużonych prostokątów i nakryte dachami naczółkowymi. Pokrywa je szalunek z charakterystycznymi, trójkątnie wycinanymi końcówkami deszczułek w szczytach. Nad wejściami i szczytami rozpięte są zastrzałowe konstrukcje dasz-ków, zaś końcówki krokwi mają ozdobne profile. W wyniku kolejnych moderniza-cji wymieniono większość ościeżnicowych dubeltowych okien i płycinowych drzwi, w związku z czym pierwotna stolarka okienna zachowała się w niewielkim stopniu.

Obok budynków mieszkalnych do naszych czasów przetrwały -- choć w dużo gorszym stanie -- budynki gospodarcze, również obite dekoracyjnym szalunkiem.

Powiązane artykuły

Budownictwo Drewniane
Wszystkie artykuły

Giełczyn – Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny

14 marca 2026 | 5 min. czytania

Więcej

Brzeziny – Kaplica cmentarna

14 marca 2026 | 2 min. czytania

Więcej

Laskowiec – Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego, obecnie Izba Regionalna Doliny Biebrzy

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone