Kaplica w Starej Kamiennej jest filią kościoła pw. św. Stanisława Biskupa w Dąbrowie Białostockiej. Jest to najstarsza drewniana świątynia w województwie podlaskim, wzniesiona ok. 1609 r., o czym świadczy data wyryta na kamiennej kropielnicy (chrzcielnicy?) stojącej w kruchcie. Została zbudowana jako kaplica przy dworze Krzysztofa i Aleksandry Marianny Wiesiołowskich, marszałkostwa Wielkiego Księstwa Litewskiego. Według legendy jej wezwanie upamiętnia chłopską dziewczynkę imieniem Anna, którą miały rozszarpać wilki lub psy dworskie. Bardziej jest jednak prawdopodobne, że wezwanie św. Anny Samotrzeć było formą uczczenia świętych patronek Aleksandry Wiesiołowskiej, noszącej drugie imię Marianna. Na przestrzeni wieków kaplica była wielokrotnie remontowana. W 1763 r. wymieniono więźbę dachową, o czym zaświadcza napis na jednej z belek. W XX w. spięto ściany lisicami i powiększono zakrystię (1967–1975), wymieniono okna na mniejsze, podobne do tych, które znaleziono jako destrukty na strychu (lata 80/90. XX w.), naprawiono więźbę dachową i wymieniono pokrycie z blaszanego na gontowe (1995–1996), co dodatnio wpłynęło na wygląd zabytku.
Kościół w Kamiennej położony jest przy drodze wiodącej do dawnych zabudowań dworskich, otacza go wieniec ogromnych lip. Jest to świątynia salowa z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, zaopatrzona w pojedynczą zakrystię i przekryta stromym, sześciospadowym dachem. Jej uproszczona, wręcz archaiczna forma ma swoje korzenie w architekturze gotyckiej, wciąż żywej na początku XVII w. na tych ziemiach. Z oryginalnego wyposażenia zachowała się wspomniana chrzcielnica oraz późnorenesansowe retabulum ołtarza głównego, sygnowane splecionymi inicjałami TSW, pod którymi znajduje się skrót „Grod.” (Grodno) i rok 1610. Nastawa ma formę tryptyku o nieruchomych skrzydłach, osadzonego na predelli i połączonego ze zwieńczeniem. W polu głównym znajduje się obraz przedstawiający siedzące na szerokiej ławie św. Annę i Maryję trzymającą na kolanach Dzieciątko Jezus. Na predelli umieszczono scenę Zwiastowania Maryi, a w zwieńczeniu Ukrzyżowanie Chrystusa. Dwie postaci kobiece na skrzydłach tryptyku to św. Helena i św. Katarzyna Aleksandryjska, prawdopodobnie patronki krewnych Wiesiołowskich – Katarzyny i Heleny Śleszyckich, wymienionych w testamencie Krzysztofa jako jego spadkobierczynie. Ołtarz z Kamiennej Starej jest niewątpliwie jednym z najstarszych przykładów snycerki i malarstwa sakralnego w województwie podlaskim oraz zabytkiem północnoeuropejskiego późnego renesansu. W jego strukturze zwraca uwagę zwłaszcza harmonia między konstrukcją a dekoracją, na którą składają się m.in. ornamenty okuciowy i wstęgowy oraz rauty imitujące szlif kamieni szlachetnych rozmieszczone na gzymsie ponad polem głównym.
Kaplica pw. św. Anny wraz z wyposażeniem była jedną z wielu sakralnych fundacji Wiesiołowskich. Do tej grupy należą kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa w Knychówku oraz kościół i klasztor brygidek w Grodnie, gdzie Krzysztof Wiesiołowski został pochowany. Dokończył on też budowę tzw. starego kościoła farnego pw. Wniebowzięcia NMP w Białymstoku, a w 1633 r. wystawił alumnat w Tykocinie.
Galeria
-700x460.jpg&w=1920&q=75)
