Na wzgórzu położonym po południowej stronie wsi Marchelówka usytuowany jest jeden z ostatnich zachowanych w okolicy wiatraków. W pierwszej połowie minionego wieku Wzgórza Sokólskie były usiane charakterystycznymi sylwetami młynów wiatrowych. Większość z nich przestała być użytkowana po II wojnie światowej, kiedy zakazano prywatnego przemiału zboża. Pozbawione śmigów, nieużytkowane budynki szybko niszczały i prawie całkowicie zniknęły z krajobrazu.
Wiatrak w Marchelówce został zbudowany w 1943 r. przez Juliana Czaplińskiego oraz Antoniego i Franciszka Rydzewskich. Początkowo maszyneria napędzana była siłą wiatru, ok. 1950 r. zamontowano w nim silnik spalinowy, a w 1953 r. elektryczny. Przy pomocy silnika elektrycznego wiatrak napędzany był do końca lat 90., chociaż nie miał już śmigów. Do tego czasu zachował jednak wszystkie urządzenia umożliwiające przemiał przy pomocy energii wiatrowej.
Wiatrak posadowiono na podmurówce z betonu i kamienia polnego, z którego wykonano też piwnicę pod nim. Jego konstrukcja jest dość typowa: szkieletowe ściany zbudowano przy pomocy pionowych słupów i zastrzałów, z zewnątrz pokryto je wiórem. Dach - pierwotnie pobity gontem - pokryto jakiś czas temu blachą, którą osłonię-to też ścianę południową. Korpus wiatraka ma kształt graniastosłupa o ośmiobocznej podstawie, na jego szczycie znajduje się tzw. czapa, osadzona na szynie, po której po-rusza się za pomocą rolek. Pozwalało to ustawić śmigi w kierunku wiatru. Wewnątrz znajdują się urządzenia młyńskie w dobrym stanie zachowania.
Wiatrak otrzymał w 2018 r. wyróżnienie w Konkursie na Najlepiej Zachowany Zabytek Wiejskiego Budownictwa Drewnianego w Województwie Podlaskim.
Galeria
-700x460.jpg&w=1920&q=75)
