Kurhan pod wsią Okopy, oznaczony w ewidencji zabytków archeologicznych jako stanowisko 1, znajduje się w obrębie obszaru AZP 28-86. Wpisano je do rejestru zabytków pod numerami 163-A (12.10.1971) oraz C-48 (21.04.2004).
Kurhan znajduje się ok. 300 m na zachód od północnego skraju zabudowań wsi, na nieużytku przy lesie, na lewym brzegu rzeczki Olszanki. Roman Jakimowicz w 1923 r. opisał tam dwa kurhany. Mniejszy, znajdujący się bliżej rzeki, miał zachowaną półkolistą formę o wysokości 1,3 m i średnicy 14 m. Drugi był położony ok. 100 m dalej w kierunku zachodnim i miał wysokość 1,8 m. Oba posiadają nasypy ziemno-żwirowe. U podstawy większego kurhanu znajdują się duże kamienie.
Ratownicze badania wykopaliskowe na pierwszym, zniszczonym w połowie kurhanie przeprowadziła Danuta Jaskanis z Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Odkryto tu w nasypie kopca dwa ciałopalne pochówki bezpopielnicowe.
Niejasna jest chronologia zabytku. Nie znaleziono datujących fragmentów cera-miki. Roman Jakimowicz umieścił istniejące tu cmentarzysko kurhanowe w okresie przedpiastowskim, a więc powiązał je z pogańskim obrzędem ciałopalenia i chowania zmarłych w nasypach kopców.
Galeria
