RegionyDziedzictwoMapa dziedzictwa
  1. Biebrza I KNOW
  2. artykuły
  3. zabiele wiatraki holenderskie
Budownictwo Drewniane

Zabiele – Wiatraki holenderskie

We wsi Zabiele zachowały się dwa drewniane wiatraki holenderskie, położone po pół-nocnej i południowej stronie wsi. Oba zostały zbudowane w konstrukcji szkieletowej. Ich podwaliny i oczepy o kształcie regularnych ośmioboków połączone są ukośnymi słupami i usztywnione zastrzałami oraz poziomymi stężeniami, na których ułożone zostały belki stropowe. Dzielą one wnętrza wiatraków na cztery kondygnacje, w tym jedną podziemną. Ruchome czapy, do których przymocowane były śmigi, ozdobiono u podstawy dwoma rzędami charakterystycznych, trójkątnie zakończonych deseczek, tworzących rodzaj podwójnego fryzu.

Wiatrak usytuowany na północ od wsi położony jest przy drodze biegnącej do rzeki Brzozówki, w zagrodzie numer 136. Został zbudowany w 1930 r. przez cieślę Bartulewicza z okolic Suchowoli. Jest to jeden z większych wiatraków zachowanych do dziś na tych terenach -- ma prawie 16 m wysokości oraz 8,5 m szerokości u pod-stawy. Ściany wiatraka obite są pionowo ułożonymi deskami i wiórem, a czapa bla-chą. W piwnicy mieścił się przesiewacz mąki, w kondygnacji naziemnej znajdowało się złożenie kamieni młyńskich i urządzenia zsypowe, na pierwszym piętrze stały dwa przesiewacze mąki, a na drugim mechanizmy służące do ustawiania śmigów do kierunku wiatru.

Drugi z wiatraków znajduje się w zagrodzie numer 172, niecałe 200 m na za-chód od drogi łączącej Zabiele z tzw. Carską Drogą na odcinku Suchowola--Go-niądz. Zbudował go w 1955 r. cieśla Józef Gudel, mechanizmy wewnętrzne wykonał Władysław Szubzda, a skrzydła Jan Kowałko, właściciel młyna. Jest on mniejszy od wcześniej opisywanego wiatraka: mierzy bowiem niespełna 11 m wysokości i ma 5,7 m szerokości u podstawy. Większość urządzeń przemiałowych ulokowana była w piwnicy, gdzie znajdował się przesiewacz mąki, mechanizm poruszający wrzeciono złożenia kamieni oraz urządzenie zsypowe.

Oba wiatraki są od lat nieużytkowane i w związku z tym ich stan techniczny stopniowo się pogarsza.

Wiatrak holender w zagrodzie numer 136

Wiatrak holender w zagrodzie numer 172

Powiązane artykuły

Budownictwo Drewniane
Wszystkie artykuły

Giełczyn – Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny

14 marca 2026 | 5 min. czytania

Więcej

Brzeziny – Kaplica cmentarna

14 marca 2026 | 2 min. czytania

Więcej

Laskowiec – Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego, obecnie Izba Regionalna Doliny Biebrzy

14 marca 2026 | 4 min. czytania

Więcej

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański 

ul. Goniądzka 6,
16-150 Suchowola 

tel. 85 71 28 307 

e-mail: sekretariat@biebrza-leader.pl

Lokalna Grupa Działania – Fundusz Biebrzański  © copyright 2026, wszystkie prawa zastrzeżone